Kan roodlichttherapie voor het hele lichaam het geheugen bij de ziekte van Parkinson ondersteunen? Nieuwe bevindingen wijzen op veelbelovende voordelen
Evidence review & editorial synthesis
Kan regelmatige blootstelling aan rood en nabij-infrarood licht mensen met de ziekte van Parkinson helpen om mentaal scherper te blijven?
Een nieuwe pilotstudie uit Zuid-Korea levert een bemoedigend eerste signaal op. Na tien weken fotobiomodulatie voor het hele lichaam presteerden deelnemers significant beter op tests voor verbaal leren en het direct ophalen van herinneringen. De resultaten zijn bijzonder interessant omdat ze betrekking hebben op cognitieve vaardigheden en niet alleen op de bewegingsproblemen die meestal met Parkinson in verband worden gebracht.
Fotobiomodulatie, vaak afgekort als PBM, maakt gebruik van zorgvuldig geselecteerde golflengten van rood en nabij-infrarood licht. Onderzoekers bestuderen al jaren de effecten ervan op weefsels, cellulaire energieprocessen en neurologische functies. Deze pilotstudie zet een intrigerende volgende stap: het hele lichaam blootstellen aan licht in plaats van het uitsluitend op het hoofd te richten.
Tien weken lichttherapie en hogere geheugenscores
De onderzoekers includeerden 15 mensen met idiopathische ziekte van Parkinson, van wie er 14 het programma voltooiden. De deelnemers kregen gedurende tien weken 30 sessies met lichtblootstelling van het hele lichaam, drie keer per week. Elke sessie duurde 20 minuten.
Het apparaat combineerde vier golflengten: 660, 810, 850 en 930 nanometer. Dit spectrum omvat rood en nabij-infrarood licht, bereiken die ook voorkomen in sommige moderne lichttherapiesystemen.
Het meest opvallende resultaat betrof verbaal leren. De scores op een gestandaardiseerde geheugentest verbeterden, met een groot statistisch effect binnen personen, uitgedrukt als een absolute effectgrootte van ongeveer r = 0.74. Ook het direct ophalen van verbale informatie verbeterde, met een effectgrootte van ongeveer 0.69.
Belangrijk is dat beide bevindingen over het verbale geheugen statistisch significant bleven nadat de onderzoekers corrigeerden voor meerdere vergelijkingen binnen de vooraf vastgestelde familie van geheugentests. Het ging om meetbare veranderingen in testscores, niet alleen om deelnemers die aangaven zich scherper te voelen.
Ook het visuele geheugen liet bemoedigende verbeteringen zien, maar die resultaten bleven na correctie niet statistisch significant. De totaalscore voor Parkinsonsymptomen daalde van 24.86 naar 20.29 punten, een numerieke verbetering van ongeveer 18%, maar de verandering bereikte geen statistische significantie. De motorische functies bleven gedurende de onderzoeksperiode over het algemeen behouden.
Waarom rood en nabij-infrarood licht de belangstelling van hersenonderzoekers wekken
Lichttherapie is wellicht bekender door het gebruik ervan voor huidverzorging en spierherstel. Toch groeit ook in de neurowetenschappen de belangstelling voor fotobiomodulatie, omdat golflengten van rood en nabij-infrarood licht kunnen inwerken op biologische processen die betrokken zijn bij de celfunctie.
Een voorgesteld werkingsmechanisme betreft mitochondriën, de cellulaire structuren die verantwoordelijk zijn voor de productie van een groot deel van de energie die weefsels nodig hebben. Wetenschappers onderzoeken of fotobiomodulatie de mitochondriale signaaloverdracht kan beïnvloeden en van invloed kan zijn op de manier waarop cellen omgaan met hun energiebehoefte.
Andere onderzoekslijnen richten zich op stikstofmonoxidesignalering, lokale doorbloeding en ontstekingsroutes. Dat zijn relevante onderzoeksgebieden omdat de ziekte van Parkinson meer omvat dan alleen verlies van dopamine. Mitochondriale disfunctie, ontsteking en een veranderde energiestofwisseling behoren tot de processen die met de aandoening in verband worden gebracht.
Deze mechanismen zijn veelbelovende wetenschappelijke verklaringen, maar bewijzen niet dat deze pilotstudie het geheugen via een bepaald mechanisme heeft verbeterd. Het onderzoek was vooral opgezet om te beoordelen of behandeling van het hele lichaam haalbaar en goed verdraagbaar was, en of deze aanpak grondiger onderzoek verdiende.
Wat maakt fotobiomodulatie voor het hele lichaam anders?
Veel eerder neurologisch onderzoek naar lichttherapie richtte zich op het beschijnen van de hoofdhuid of het hoofd. In deze studie werden deelnemers aan licht van het hele lichaam blootgesteld. Dat roept een andere vraag op: kunnen signalen uit andere weefsels ook de hersenfunctie beïnvloeden?
Onderzoekers zijn steeds meer geïnteresseerd in de verbanden tussen systemische ontsteking, stofwisseling en neurologische gezondheid. Fotobiomodulatie voor het hele lichaam biedt een manier om die verbanden te onderzoeken, hoewel deze pilotstudie niet heeft vastgesteld welke weefsels of signaalroutes verantwoordelijk waren voor de waargenomen veranderingen.
Ook het behandelschema is gemakkelijk voor te stellen: twintig minuten per sessie, drie keer per week, gedurende tien weken. Er werden geen ernstige bijwerkingen gemeld. Eén deelnemer kreeg lichte plaatselijke hyperpigmentatie, die verdween en waarvan werd aangenomen dat die geen verband hield met het apparaat.
Voor lezers die geïnteresseerd zijn in de technologie achter deze aanpak, legt onze complete gids voor rood- en nabij-infraroodlichttherapiepanelen veelgebruikte golflengten, paneelontwerpen en de verschillen tussen apparaten voor thuisgebruik uit. Er mag niet van worden uitgegaan dat een consumentenpaneel dezelfde intensiteit, blootstellingsgeometrie of klinische resultaten oplevert als dit onderzoeksprotocol.
Een bemoedigende stap naar betere cognitieve zorg
Voor mensen met de ziekte van Parkinson kan het onthouden van informatie en het volgen van gesprekken in het dagelijks leven enorm belangrijk zijn. Daarom verdient het signaal voor het verbale geheugen aandacht, zelfs in dit vroege stadium.
De bevindingen bewijzen niet dat lichttherapie de ziekte van Parkinson omkeert of neurodegeneratie voorkomt. De studie was klein, had geen controlegroep met een schijnbehandeling en is momenteel een preprint. Herhaald gebruik van dezelfde soorten geheugentests kan de hogere scores deels verklaren, dus een grotere gerandomiseerde studie is essentieel.
Ondanks deze beperkingen voegen de resultaten een nuttig puzzelstuk toe aan het groeiende onderzoeksveld van fotobiomodulatie. Een niet-invasieve behandeling die in korte, regelmatige sessies kan worden toegediend en nu meetbare cognitieve signalen laat zien bij mensen met Parkinson, verdient verder onderzoek.
De volgende vraag is of de verbeteringen standhouden wanneer lichttherapie voor het hele lichaam wordt vergeleken met een overtuigende schijnbehandeling. Als dat zo is, kan deze aanpak een interessante aanvulling worden op de bestaande zorg bij Parkinson.
Wetenschappelijke referenties en verder lezen
- Belangrijke preprint: “Whole-body photobiomodulation therapy in Parkinson's disease: a single-arm feasibility and safety pilot trial with exploratory cognitive signals.” (Lee SY, Ahn C, Lee JH, Baik JS, Shin YI. Research Square. November 2026. Preprint. DOI: 10.21203/rs.3.rs-10677352/v1.)
- Registratie van de studie: “Whole-Body Photobiomodulation for Motor and Cognitive Changes in Parkinson’s Disease.” (ClinicalTrials.gov. NCT07271927.)
- Verwant gecontroleerd onderzoek: “Effectiveness of Photobiomodulation to Treat Motor and Non-Motor Symptoms of Parkinson’s Disease: A Randomised Clinical Trial with Extended Treatment.” (Journal of Clinical Medicine. 2025;14:7463. Verwante gerandomiseerde studie met een andere interventie.)
Disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen medisch advies. Bij individuele beslissingen over huidbehandeling moet rekening worden gehouden met de medische voorgeschiedenis, een eventuele zwangerschap en professioneel advies.

